Nạp Lan Tính Đức – Ba bài từ

thầy hưng

Từ (詞) là một loại thi ca cổ điển. Thoạt đầu chỉ là lời hát để phối hợp với âm nhạc cho các ca nhi hát xướng trong buổi yến tiệc, v.v. Về sau, trở thành một thể thơ đường đường chính chính mang phong cách văn vẻ bác học. Từ còn có thể gọi là: khúc (曲), ca khúc (歌曲), khúc tử từ (曲子詞), trường đoản cú (長短句), hoặc thi dư (詩餘). Từ thịnh vào đời Tống (bởi thế người ta hay nói: “Đường thi Tống từ” 唐詩宋詞), suy vào đời Minh, tái hưng vào đời Thanh. Đến thời cận đại, vẫn có một số người làm từ, trong đó có cả ông Mao Trạch Đông (毛澤東 , 1893-1976). Ở nước ta, từ cũng đã có từ lâu. Triều Đinh, có Khuông Việt thiền sư (匡越禪師 , 933-1011), tục danh Ngô Chân Lưu (吳真流). Khi tiễn sứ thần Lý Giác (李覺 ?-?) nhà Tống về nước, thiền sư làm một bài từ theo điệu Nguyễn lang quy (阮郎歸). Sau đó, Lê mạt văn sĩ Phạm Thái (范泰 , 1777-1813), trong truyện Sơ Kính Tân Trang (梳鏡新裝), có viết vài bài từ bằng tiếng Việt. Triều Nguyễn có Tùng Thiện vương (從善王 , 1819-1870) nổi tiếng làm từ tuyệt diệu và cụ Đào Tấn (陶晉 , 1845-1907), nhà viết tuồng cũng rất giỏi từ. Đến tiền bán thế kỷ XX, những kẻ đọc sách vẫn thích làm từ, trên báo Nam Phong Tạp Chí (南風雜誌) có đăng từ của vài người. Bản thân tôi cũng rất yêu đọc, viết, và dịch từ; thậm chí hơn cả thơ Đường vậy.

Vừa rồi, thừa nhàn, tôi bái kiến thầy tôi là cụ Đàm Quang Hưng (譚光興), và cùng ngài dịch vài bài từ của ông Nạp Lan Tính Đức (納蘭性德 , 1655-1685), tự Dung Nhược (容若), một từ nhân nổi tiếng đời Thanh. Thầy trò chúng tôi dịch sang tiếng Việt vẫn giữ câu ngắn dài, số chữ, vần bằng trắc, v.v. của nguyên văn Hán văn nên gọi là dịch “nguyên điệu” (mỗi điệu từ được quy định nghiêm cách số chữ, câu ngắn dài, vần bằng trắc, v.v.) Riêng hai bài Bồ tát man và Thanh bình lạc đã được Châu Hải Đường tiên sinh phủ chính vài chữ.

夢江南

昏鴉盡,
小立恨因誰 ?
急雪乍翻香閣絮,
輕風吹到膽瓶梅,
心字已成灰。

Mộng Giang Nam

Hôn nha tận,
Tiểu lập hận nhân thùy?
Cấp tuyết sạ phiên hương các nhứ,
Khinh phong xuy đáo đảm bình mai,
Tâm tự dĩ thành hôi.

điệu Mộng Giang Nam

Đàn quạ khuất,
Chiều đứng hận vì ai?
Dồn dập tuyết rơi che gác kín
Hắt hiu gió thoảng thổi bình mai
Hương thắp đã tro rồi.

菩薩蠻

蕭蕭幾葉風兼雨,
離人偏識長更苦。
欹枕數秋天,
蟾蜍下早弦。

夜寒驚被薄,
淚與燈花落。
無處不傷心,
輕塵在玉琴。

Bồ tát man

Tiêu tiêu kỷ diệp phong kiêm vũ
Ly nhân thiên thức trường canh khổ
Khi chẩm sổ thu thiên
Thiềm thừ hạ tảo huyền

Dạ hàn kinh bị bạc
Lệ dữ đăng hoa lạc
Vô xứ bất thương tâm
Khinh trần tại ngọc cầm

điệu Bồ tát man

Xác xơ mấy lá mưa cùng gió
Canh dài khổ muộn người xa rõ
Tựa gối đếm ngày trôi
Trăng thu đầu tháng soi

Chăn đơn ghê tối rét
Lệ nhỏ đèn leo lét
Đâu chẳng chốn thương tâm
Bụi mờ phủ ngọc cầm

清平樂

風鬟雨鬢,
偏是來無准。
倦倚玉蘭看月暈,
容易語低香近。

軟風吹過窗紗,
心期便隔天涯。
從此傷春傷別,
黃昏只對梨花。

Thanh bình lạc

Phong hoàn vũ tấn,
Thiên thị lai vô chuẩn.
Quyện ỷ ngọc lan khan nguyệt vựng
Dung dị ngữ đê hương cận.

Nhuyễn phong xuy quá song sa,
Tâm kỳ tiện cách thiên nha.
Tòng thử thương xuân thương biệt,
Hoàng hôn chỉ đối lê hoa.

điệu Thanh bình lạc

Tóc pha mưa gió
Lê bước còn đây đó
Mỏi tựa lan can vầng nguyệt tỏ
Hương ngát thì thầm to nhỏ

Gió ấm nhẹ thoảng song sa
Tương tư vẫn cách trời xa
Từ đó thương xuân thương biệt
Hoàng hôn chỉ ngắm lê hoa

Advertisements
4 comments
  1. Linh-Dang said:

    Small world, friend. I came here through Southeast Asian History Blog and who do I see on the top page but my uncle! I remember his talking about you when we visited him during Tet. Best of luck on your commendable endeavors!

    Liked by 1 person

    • Wow! That is so cool. I’m so blessed to have met your uncle. I got to know him totally by fate; he’s a great man and has improved not only my scholarship but also my outlook on life. I can only hope to be a quarter of the man he is!

      Like

  2. Không ngờ rằng có thể tìm được trên mạng 1 trang có giá trị như thế này. Mình đi tìm bản gốc Văn tế Trương Quỳnh Như của Phạm Thái, tình cờ vào đây. Thật là may mắn.

    Liked by 1 person

  3. Hiện tại mình đang tìm bản gốc Văn tế Trương Quỳnh Như của Phạm Thái mà ko đâu có. Bạn có thể giúp mình có dc ko? Xin cám ơn.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Nghiên Cứu Lịch Sử

Các bài nghiên cứu, biên khảo và dịch thuật các chủ đề về lịch sử

Sensus Traditionis

A Website Dedicated to the Sacred Tradition of the Roman Catholic Church

Le Minh Khai's SEAsian History Blog

Always rethinking the Southeast Asian past

henry darragh's blog

tell her for me

Tương Mai Cư Sĩ

Non non nước nước tình tình

The Sacred at Park Place

Bringing Catholic sacred tradition to the neighborhood at Park Place Blvd.

歸源 (Kuiwon)

Classical Chinese Works Written by Korean Authors Translated - 한시•한문 영역 - 漢詩•漢文 英譯

%d bloggers like this: